Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Republikës Islamike të Iranit kanë përfunduar në Zvicër me një marrëveshje paraprake për thellimin e dialogut mbi programin bërthamor të Teheranit dhe çështjen e sanksioneve ndërkombëtare.
Sipas mediave shtetërore iraniane, palët kanë rënë dakord të krijojnë katër grupe të posaçme pune që do të merren me çështje kyçe si lehtësimi i sanksioneve ekonomike, programi bërthamor iranian, zhvillimi ekonomik dhe rindërtimi, si dhe mekanizmat e monitorimit dhe zbatimit të çdo marrëveshjeje të ardhshme.
Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Garibabadi, u shpreh se ky hap përfaqëson një fazë të re në përpjekjet diplomatike mes dy vendeve, duke theksuar se negociatat kanë krijuar një kornizë pune për diskutime më të detajuara në vijim.
Ndërkohë, kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, i cilësoi bisedimet si “pozitive”, duke deklaruar se janë arritur rezultate në disa fusha, përfshirë çështjet rajonale, si situata në Liban, siguria në Ngushticën e Hormuzit dhe lehtësimi i kufizuar i qarkullimit financiar dhe naftës.
Sipas tij, është rënë dakord për lirimin e dy kësteve prej 6 miliardë dollarësh secila, duke çliruar gjithsej 12 miliardë dollarë nga asetet iraniane të ngrira në llogari të huaja. Megjithatë, sanksionet ndaj sektorit të naftës thuhet se mbeten në fuqi deri në arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare gjithëpërfshirëse.
Ghalibaf shtoi se janë siguruar gjithashtu licenca të posaçme që i mundësojnë Iranit të vazhdojë eksportin e naftës dhe disa transaksione bankare, brenda kufizimeve ekzistuese ndërkombëtare.
Në lidhje me zhvillimet rajonale, ai deklaroi se është rënë dakord për krijimin e një qendre koordinimi për Libanin, me qëllim uljen e tensioneve dhe parandalimin e përshkallëzimeve të reja të konfliktit në rajon.
Sa i përket Ngushticës së Hormuzit, një nga pikat më strategjike të tregtisë globale të naftës, palët kanë diskutuar ngritjen e mekanizmave të komunikimit të drejtpërdrejtë, përfshirë një linjë telefonike të posaçme, që synon shmangien e incidenteve dhe keqkuptimeve në zonë.
Megjithatë, një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme iraniane ka theksuar se nuk ka ende angazhime konkrete për programin bërthamor në këtë fazë, duke shtuar se çdo bashkëpunim me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike do të vijojë të mbetet brenda kuadrit ligjor ekzistues të vendit.
Ndërkohë, ekspertët vlerësojnë se rikthimi i inspektimeve ndërkombëtare në objektet bërthamore iraniane do të jetë një proces kompleks dhe i ndërlikuar, që kërkon miratime të reja politike dhe mekanizma të detajuar zbatimi në të dyja palët.
