Hapet rruga për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit – reagon Irani: Marrëveshja me SHBA-në në prag finalizimi

Një marrëveshje historike mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për uljen e tensioneve dhe përfundimin e përshkallëzimit ushtarak në rajon duket se është shumë pranë finalizimit, sipas deklaratave të zyrtarëve iranianë.

Ministri i Jashtëm i Iranit, Seyed Abbas Araghchi, ka bërë të ditur se negociatat kanë hyrë në fazën përfundimtare dhe se dokumenti i marrëveshjes është drejt përmbylljes.

Sipas tij, marrëveshja parashikon rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një prej korridoreve më strategjike të transportit global të naftës dhe gazit natyror, si dhe lehtësimin gradual të bllokadës amerikane ndaj Iranit. Po ashtu, ai ka theksuar se çështja e programit bërthamor iranian do të trajtohet në një fazë të mëvonshme negociatash.

Zyrtarë amerikanë kanë konfirmuar pjesë të marrëveshjes, duke nënvizuar se çdo përfitim ekonomik për Teheranin do të varet nga përmbushja e detyrimeve të përcaktuara në dokument.

Sipas raportimeve, marrëveshja vjen pas një periudhe të gjatë përshkallëzimi të tensioneve në Lindjen e Mesme, ku përplasjet ushtarake dhe sulmet e ndërsjella kanë ndikuar në stabilitetin rajonal dhe në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Edhe pse në muajt e fundit është arritur një armëpushim i përkohshëm, situata ka mbetur e brishtë, me incidente të herëpashershme ushtarake dhe shkëmbime akuzash mes palëve. Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar më herët se është arritur një “zgjidhje e rëndësishme”, ndërsa Teherani ka shprehur optimizëm për finalizimin e procesit.

Mediat iraniane kanë publikuar gjithashtu detaje të një memorandumi mirëkuptimi me disa pika kyçe, por këto janë kundërshtuar nga pala amerikane si jo plotësisht përfaqësuese të versionit final të marrëveshjes.

Ndërkohë, ndërmjetësues rajonalë, përfshirë kryeministrin e Pakistanit Shehbaz Sharif, kanë luajtur rol në afrimin e palëve dhe kanë deklaruar se ekziston një dakordësim në parim.

Sipas burimeve diplomatike, marrëveshja parashikon një periudhë tranzitore prej 60 ditësh për negociatat mbi programin bërthamor iranian, me fokus të veçantë mbi rezervat e uraniumit të pasuruar dhe mekanizmat e kontrollit ndërkombëtar.

Nga ana tjetër, sanksionet dhe kufizimet ekonomike ndaj Iranit pritet të hiqen gradualisht dhe vetëm pas verifikimit të zbatimit të plotë të detyrimeve nga ana e Teheranit.

Megjithatë, pavarësisht optimizmit të shprehur nga palët, ekspertët theksojnë se marrëveshja ende nuk është e finalizuar dhe çdo vonesë në proces mund të ndikojë në stabilitetin e rajonit.