Shtetet e Bashkuara ndërmorën një valë të re sulmesh ajrore ndaj Iranit në orët e para të së mërkurës, duke goditur mbi 80 objektiva ushtarake, në atë që konsiderohet një nga operacionet më të mëdha amerikane kundër Teheranit në muajt e fundit.
Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), operacioni u krye si përgjigje ndaj sulmeve iraniane ndaj tre anijeve në Ngushticën e Hormuzit, një prej korridoreve më të rëndësishme për transportin ndërkombëtar të naftës.
Në deklaratën zyrtare, ushtria amerikane bëri të ditur se u goditën sistemet iraniane të mbrojtjes ajrore, rrjetet e komandës dhe kontrollit, radarët bregdetarë, kapacitetet e raketave kundër anijeve, si dhe më shumë se 60 mjete të vogla detare të Gardës Revolucionare Islamike, të vendosura në dhe përreth Ngushticës së Hormuzit.
Operacioni u zhvillua në kohën kur Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ndodhej në Turqi për të marrë pjesë në samitin e NATO-s.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e cilësoi reagimin amerikan si të domosdoshëm, duke deklaruar se Irani kishte shkelur armëpushimin përmes sulmeve ndaj anijeve tregtare.
“Kur një armëpushim shkelet dhe sulmohen anije civile në një rrugë ujore ndërkombëtare, reagimi është i nevojshëm”, u shpreh Rutte.
Nga ana tjetër, Irani reagoi ashpër, duke paralajmëruar se do të marrë çdo masë që e konsideron të nevojshme për t’iu përgjigjur sulmeve amerikane.
Ministria e Jashtme iraniane akuzoi Uashingtonin për shkelje të marrëveshjeve të mëparshme mes dy vendeve, ndërsa kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, deklaroi se “epoka e presionit dhe shantazhit ka marrë fund” dhe se Irani nuk do të tërhiqet.
Media shtetërore iraniane raportoi shpërthime në Bandar Abbas, Qeshm dhe Sirik, ndërsa komanda e forcave të armatosura deklaroi se agresioni amerikan do të marrë një përgjigje të vendosur.
“Në asnjë rrethanë nuk do të lejojmë ndërhyrje në administrimin e Ngushticës së Hormuzit dhe as që aktorë të tjerë ta kontrollojnë atë”, deklaroi ushtria iraniane.
Pas operacionit amerikan, alarmi u përhap edhe në vendet e Gjirit.
Bahreini, ku ndodhet Flota e Pestë e Marinës Amerikane, aktivizoi sirenat e alarmit për raketa, ndërsa autoritetet ushtarake të Kuvajtit njoftuan se sistemet e mbrojtjes ajrore ishin angazhuar për të neutralizuar sulme me raketa dhe dronë.
Sipas ushtrisë amerikane, objektivi i operacionit ishte vendosja e një kostoje të lartë ndaj Iranit për sulmet kundër anijeve tregtare dhe garantimi i sigurisë së lundrimit në një nga rrugët detare më strategjike në botë.
Ndërkohë, Uashingtoni njoftoi edhe revokimin e licencës që lejonte shitjen e naftës iraniane, duke shtuar më tej presionin ekonomik ndaj Teheranit.
Incidenti që shkaktoi përshkallëzimin ndodhi pasi një anije cisternë pranë brigjeve të Omanit u godit nga një predhë dhe u përfshi nga flakët, ndërsa dy anije të tjera pësuan dëmtime të lehta. Sipas autoriteteve detare, nuk pati viktima dhe ekuipazhet vijuan lundrimin pas incidentit.
Përshkallëzimi i fundit ka rritur ndjeshëm tensionet në Lindjen e Mesme dhe ka shtuar frikën se armëpushimi i brishtë mund të shembet, duke hapur rrugën për një konflikt shumë më të gjerë rajonal.
