Teksa tensionet mes Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Iran vazhdojnë të përshkallëzohen në rajonin e Ngushtica e Hormuzit, presidenti amerikan Donald Trump ndodhet përballë një prej dilemave më të vështira të mandatit të tij.
Në një analizë për The Telegraph, gazetari britanik David Blair vlerëson se Trump ka aktualisht tre rrugë për të menaxhuar krizën me Iranin, por sipas tij, asnjëra nuk garanton sukses pa pasoja serioze politike, ekonomike apo ushtarake.
Sipas Blair, presidenti amerikan po përpiqet të paraqesë negociatat me Iranin si një sukses diplomatik, edhe pse realiteti në terren mbetet shumë më kompleks. Analisti kujton deklaratën e Trump më 17 prill për CBS News, ku ai pretendonte se Irani “kishte pranuar gjithçka”, ndërsa vetëm pak ditë më vonë zëvendëspresidenti JD Vance anuloi një vizitë në Pakistan për t’u përfshirë urgjentisht në bisedime me përfaqësues iranianë, çka tregoi se marrëveshja ishte ende larg.
Analiza thekson se Trump ka përpara tre skenarë kryesorë.
Opsioni i parë është një marrëveshje e shpejtë me Teheranin për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Sipas këtij skenari, Irani do të lejonte rikthimin e lundrimit të lirë në këmbim të heqjes së bllokadës amerikane ndaj porteve iraniane dhe garancive se SHBA-ja nuk do të rikthehej në konflikt ushtarak.
Një marrëveshje e tillë do të sillte ulje të menjëhershme të çmimeve të naftës dhe do të shmangte një krizë globale energjetike, ndërsa Trump mund ta paraqiste si një fitore personale në politikën e jashtme. Megjithatë, Blair paralajmëron se kjo do të dobësonte ndjeshëm presionin ndaj Iranit dhe do të interpretohej si një pranim indirekt i ndikimit iranian mbi korridorin më të rëndësishëm energjetik në botë.
Sipas analizës, një skenar i tillë pritet të kundërshtohet fort nga kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, i cili kërkon linjë më të ashpër ndaj Teheranit.
Opsioni i dytë është vazhdimi i embargos dhe presionit maksimal ndaj Iranit për të arritur një marrëveshje më të gjerë, që do të përfshinte jo vetëm lundrimin në Hormuz, por edhe programin bërthamor iranian, raketat balistike dhe çështjet e sigurisë rajonale.
Sipas Blair, ky do të ishte rezultati më i favorshëm për Uashingtonin nëse do të funksiononte, por rreziku kryesor është se mbyllja e zgjatur e Ngushticës së Hormuzit mund të godasë rëndë ekonominë botërore. Irani, nga ana tjetër, mund të zgjedhë të presë, duke llogaritur se presioni ekonomik ndërkombëtar do ta detyrojë Trumpin të tërhiqet më herët.
Opsioni i tretë dhe më ekstrem është rikthimi në luftë të hapur me Iranin. Sipas analizës, kjo do të nënkuptonte një operacion ushtarak për të hapur me forcë Ngushticën e Hormuzit dhe për t’i imponuar Teheranit kushtet amerikane.
Blair paralajmëron se një skenar i tillë do të ishte jashtëzakonisht i rrezikshëm, pasi mund të përfshinte përdorimin e trupave tokësore amerikane dhe të shkaktonte tronditje të mëdha në tregjet globale të energjisë. Edhe në rast të suksesit ushtarak, mbetet e paqartë nëse regjimi iranian do të pranonte një marrëveshje gjithëpërfshirëse sipas kushteve të SHBA-së.
Në përfundim të analizës, David Blair arrin në konkluzionin se Trump ndodhet në një situatë pa zgjidhje ideale, ku çdo vendim mbart kosto të larta. Sipas tij, për presidentin amerikan më joshëse mbetet mundësia e një marrëveshjeje të shpejtë dhe të pjesshme, që do t’i jepte kohë për të shmangur një përplasje të madhe në Lindjen e Mesme.
