Ukraina dhe Rusia bien dakord për shkëmbimin më të madh të të burgosurve dhe kthimin e trupave të ushtarëve të rënë, ndërsa armëpushimi mbetet një ëndërr e largët…
Më 2 qershor 2025, Ukraina dhe Rusia zhvilluan raundin e dytë të bisedimeve të drejtpërdrejta në Stamboll, në një përpjekje për të gjetur një zgjidhje për luftën që ka hyrë në vitin e katërt. Takimi, i ndërmjetësuar nga Turqia dhe me mbështetjen e SHBA-së, rezultoi në një marrëveshje për shkëmbimin më të madh të të burgosurve të luftës deri më tani dhe kthimin e trupave të rreth 12,000 ushtarëve të rënë në betejë (nga 6,000 për secilën pale)
Shkëmbim i të burgosurve të luftës: Palët ranë dakord për një shkëmbim të të gjithë të burgosurve të plagosur dhe të sëmurë, veçanërisht ata të moshës 18-25 vjeç.
Kthimi i trupave të ushtarëve të rënë: U ra dakord për kthimin e trupave të rreth 6,000 ushtarëve nga secila palë.
Propozime për armëpushim: Ukraina propozoi një armëpushim të plotë dhe të pakushtëzuar për 30 ditë, por Rusia e refuzoi këtë, duke sugjeruar në vend të kësaj armëpushime të përkohshme në zona të caktuara për 2-3 ditë.
Kthimi i fëmijëve të deportuar: Ukraina dorëzoi një listë me 339 fëmijë që pretendon se janë deportuar ilegalisht në Rusi dhe kërkoi kthimin e tyre.
Propozimi për takim të ri: Ukraina propozoi një raund të tretë bisedimesh para fundit të qershorit, duke theksuar nevojën për një takim të drejtpërdrejtë midis presidentëve Zelenskyy dhe Putin.
Konteksti ushtarak dhe diplomatik
Bisedimet u zhvilluan pas një sulmi të madh me dronë nga Ukraina, i njohur si “Operacioni Rrjeta e Merimangës”, që goditi pesë baza ajrore ruse dhe shkatërroi ose dëmtuan mbi 40 avionë ushtarakë, përfshirë bombardues strategjikë. Ky sulm u pa si një demonstrim i kapaciteteve të avancuara të Ukrainës në përdorimin e dronëve dhe një përpjekje për të rritur presionin ndaj Rusisë në tryezën e bisedimeve.
Në përgjigje, Rusia kreu një sulm të madh me dronë dhe raketa në Ukrainë, duke shkaktuar viktima dhe dëme të konsiderueshme.
Perspektiva ndërkombëtarer
Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan e përshëndeti takimin si “të shkëlqyer” dhe shprehu dëshirën për të organizuar një samit me pjesëmarrjen e presidentëve Putin, Zelenskyy dhe Trump në Turqi. Ndërkohë, SHBA-ja dhe BE-ja vazhdojnë të koordinojnë sanksione të reja ndaj Rusisë, duke rritur presionin ekonomik për të nxitur një zgjidhje diplomatike të konfliktit
Ndërsa marrëveshja për shkëmbimin e të burgosurve dhe kthimin e trupave të ushtarëve është një hap pozitiv në aspektin humanitar, mungesa e një marrëveshjeje për armëpushim dhe qëndrimet e kundërta të palëve tregojnë se rruga drejt paqes mbetet e vështirë. Ukraina kërkon një armëpushim të plotë dhe të pakushtëzuar, ndërsa Rusia insiston në kushte që përfshijnë ndalimin e ndihmës ushtarake perëndimore për Ukrainën dhe njohjen e territoreve të aneksuara.
