Shtetet e Bashkuara kanë nisur një rishikim të gjerë të pranisë së tyre ushtarake në Evropë, në një lëvizje që pritet të ndikojë në mënyrën se si do të organizohet mbrojtja brenda aleancës së NATO-s.
Vendimi i Uashingtonit vjen pas kritikave të vazhdueshme të presidentit amerikan Donald Trump ndaj aleatëve evropianë, të cilëve u ka kërkuar prej kohësh të rrisin kontributet financiare dhe kapacitetet e tyre ushtarake.
Nënsekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Elbridge Colby, deklaroi se rishikimi synon të sigurojë që NATO të ecë më shpejt drejt marrjes së “përgjegjësisë kryesore” për mbrojtjen konvencionale të Evropës.
“Rezultati i këtij shqyrtimi do të jetë një tranzicion drejt një aleance më të fortë, më të drejtë dhe më të qëndrueshme”, u shpreh Colby.
Ky proces ishte paralajmëruar më herët nga Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, gjatë një takimi me ministrat e Mbrojtjes të vendeve anëtare të NATO-s në Bruksel.
Hegseth theksoi se rishikimi do të përcaktojë se cilat vende aleate janë të gatshme të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e kontinentit evropian.
Sipas tij, disa vende do të përmbushin kërkesat e reja të aleancës, ndërsa të tjera mund të përballen me kritika për mungesën e investimeve në mbrojtje.
Gjatë fjalimit në selinë e NATO-s, Hegseth përsëriti qëndrimin e administratës Trump se vendet evropiane duhet të rrisin shpenzimet ushtarake dhe paralajmëroi se Uashingtoni mund të rishikojë kontributin e tij financiar nëse aleatët nuk përmbushin objektivat e përcaktuara.
Lëvizja amerikane ka shkaktuar shqetësim në disa vende evropiane, të cilat prej dekadash janë mbështetur te kapacitetet ushtarake të SHBA-së si shtylla kryesore e sigurisë së NATO-s.
Kancelari gjerman Friedrich Merz deklaroi se aleatët evropianë e dinin se një reduktim i mundshëm i pranisë amerikane në Evropë ishte një skenar i mundshëm dhe se kontinenti duhet të jetë më i aftë të garantojë vetë sigurinë e tij.
“Ne e dimë se duhet të bëjmë më shumë dhe po e bëjmë këtë”, tha Merz.
Ndërkohë, vendet evropiane dhe Kanadaja kanë përshpejtuar përpjekjet për forcimin e kapaciteteve të tyre të mbrojtjes, në një kohë kur pasiguria mbi angazhimin afatgjatë të Uashingtonit ndaj Evropës është rritur.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, kanë bërë thirrje që aleanca të bëhet më e pavarur ushtarakisht nga Shtetet e Bashkuara.
Rutte ka theksuar se Evropa duhet të ndërtojë një kapacitet më të fuqishëm mbrojtës brenda një NATO-je më të fortë, duke reduktuar varësinë e saj historike nga mbështetja amerikane.
Rishikimi i pranisë ushtarake amerikane në Evropë shihet si një nga vendimet më të rëndësishme të administratës Trump për të ardhmen e marrëdhënieve transatlantike dhe mund të sjellë ndryshime të mëdha në balancën e përgjegjësive brenda NATO-s.
