Evropa po përgatitet për një tjetër periudhë me temperatura të larta, pasi parashikimet afatgjata tregojnë se muaji gusht pritet të jetë më i ngrohtë se mesatarja në pjesën më të madhe të kontinentit.
Pas një vere të shënuar nga disa valë të njëpasnjëshme të të nxehtit, me temperatura që në disa zona kaluan mbi 40 gradë Celsius dhe shkaktuan zjarre masive në vende si Franca dhe Spanja, ekspertët paralajmërojnë se lehtësimi nga temperaturat ekstreme mund të mos vijë së shpejti.
Sipas meteorologëve, sinjali më i fortë për temperatura mbi normalen është përqendruar në rajonin e Mesdheut dhe Evropën Juglindore, përfshirë Spanjën, Italinë, Greqinë dhe vendet e Ballkanit.
Ekspertët theksojnë se Deti Mesdhe, i cili këtë vit ka regjistruar temperatura jashtëzakonisht të larta, po ndikon drejtpërdrejt në rritjen e temperaturave në tokë, veçanërisht gjatë natës. Në shumë qytete turistike të Evropës Jugore priten net tropikale, ku temperaturat nuk do të zbresin nën 20 gradë Celsius, duke rritur rrezikun për shëndetin, sidomos për të moshuarit dhe personat me probleme shëndetësore.
Edhe vendet më veriore të Evropës pritet të përballen me temperatura të pazakonta. Shërbimi Meteorologjik Britanik ka paralajmëruar se në disa periudha të gushtit temperaturat mund të afrohen deri në 35 gradë Celsius, me mundësi për valë të tjera të të nxehtit.
Ndryshimet klimatike, faktori kryesor pas temperaturave ekstreme
Shkencëtarët po analizojnë gjithnjë e më shumë lidhjen mes ngrohjes globale dhe rritjes së ngjarjeve ekstreme të motit. Përmes studimeve të atribuimit klimatik, ekspertët krahasojnë klimën aktuale me atë që do të kishte ekzistuar pa ndikimin e aktiviteteve njerëzore.
Analizat e fundit kanë treguar se valët moderne të të nxehtit janë bërë më të shpeshta dhe më intensive për shkak të rritjes së temperaturave globale nga emetimet e gazeve serrë.
Një studim i kryer pas valës së nxehtit në Evropë ka arritur në përfundimin se temperatura të tilla do të ishin pothuajse të pamundura të ndodhnin 50 vite më parë. Sipas studiuesve, një valë e ngjashme nxehtësie në të kaluarën do të kishte qenë disa gradë më e ftohtë.
“Kupolat e nxehtësisë” bllokojnë ajrin përvëlues
Një nga faktorët që po ndikon në temperaturat ekstreme janë të ashtuquajturat “kupola të nxehtësisë”. Ky fenomen ndodh kur sistemet me presion të lartë atmosferik bllokojnë ajrin e nxehtë mbi një rajon të caktuar, duke e mbajtur atë për ditë ose javë të tëra.
Meteorologët shpjegojnë se këto sisteme bëhen më të qëndrueshme dhe më të shpeshta në një klimë më të ngrohtë.
Studime të fundit kanë treguar se modelet atmosferike që bllokojnë motin ekstrem janë rritur ndjeshëm krahasuar me dekadat e kaluara.
Roli i El Ninos dhe faktorëve natyrorë
Përveç ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor, edhe fenomene natyrore si El Nino ndikojnë në temperaturat globale.
El Nino shkaktohet nga ngrohja e pazakontë e ujërave në pjesën lindore të Oqeanit Paqësor dhe mund të sjellë ndryshime të mëdha në modelet e motit në mbarë botën.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se ndikimi i El Ninos është i përkohshëm dhe shumë më i vogël krahasuar me efektin afatgjatë të ngrohjes globale.
Sipas ekspertëve, rritja e temperaturave mesatare globale me rreth 1.3 deri në 1.5 gradë Celsius krahasuar me periudhën para-industriale është faktori kryesor që po përforcon valët moderne të të nxehtit.
Debati mbi ndotjen dhe klimën
Pas valëve ekstreme të të nxehtit në Evropë, disa pretendime kanë lidhur temperaturat e larta me uljen e ndotjes së ajrit. Megjithatë, shkencëtarët e kundërshtojnë këtë si shpjegimin kryesor.
Sipas tyre, reduktimi i aerosoleve mund të ketë një ndikim të kufizuar në balancën klimatike, por nuk është arsyeja kryesore e valëve të nxehtit.
Ekspertët theksojnë se shkaku kryesor mbetet rritja e temperaturave globale nga djegia e karburanteve fosile, si qymyri, nafta dhe gazi.
Me parashikimet për një gusht më të nxehtë se zakonisht, Evropa përballet me një tjetër sfidë klimatike, ndërsa autoritetet paralajmërojnë qytetarët për rrezikun e zjarreve, stresit termik dhe pasojave shëndetësore nga temperaturat ekstreme.
