Shtetet e Bashkuara të Amerikës po përgatiten të ndërmarrin një fazë të re dhe shumë më agresive të presionit ndaj Iranit, e cila përfshin operacione detare, sekuestrime anijesh dhe goditje të rrjeteve ndërkombëtare që dyshohet se ndihmojnë Teheranin të shmangë sanksionet.
Sipas raportimeve të gazetës amerikane Wall Street Journal, ushtria amerikane është duke finalizuar planin për të ndaluar dhe sekuestruar anije tregtare dhe cisterna nafte të lidhura me Iranin, jo vetëm në Lindjen e Mesme, por edhe në ujëra ndërkombëtare të shpërndara në zona të ndryshme të globit. Ky zgjerim i operacioneve shihet si një përshkallëzim i ndjeshëm i strategjisë së Uashingtonit.
Burime të cituara nga media amerikane thonë se objektivi kryesor është goditja e të ashtuquajturës “flotë e fshehtë”, një rrjet anijesh që dyshohet se përdoret për transportimin e naftës iraniane në mënyrë të kamufluar, duke shmangur sanksionet ndërkombëtare.
Tensionet në Ngushticën e Hormuzit
Ky plan vjen në një moment tejet të ndjeshëm, ndërsa tensionet në Ngushticën e Hormuzit janë rritur ndjeshëm. Sipas raportimeve, forcat iraniane kanë shtuar praninë e tyre në këtë zonë strategjike dhe janë përfshirë në incidente ndaj anijeve tregtare, duke ngritur shqetësime për sigurinë e transportit global të naftës.
Irani, nga ana e tij, ka deklaruar se po e mban nën “kontroll të fortë” këtë korridor detar, i cili është një nga rrugët më të rëndësishme në botë për furnizimin me energji.
Strategjia amerikane e presionit të shumëfishtë
Sipas burimeve amerikane, administrata në Uashington synon të rrisë presionin ekonomik dhe ushtarak mbi Teheranin për ta detyruar të bëjë lëshime në programin e tij bërthamor dhe të garantojë lundrim të lirë në Ngushticën e Hormuzit.
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Irani ka pranuar dorëzimin e rezervave të uraniumit të pasuruar, një pretendim që është mohuar kategorikisht nga pala iraniane. Në qendër të negociatave mbeten kufizimet e pasurimit të uraniumit dhe mundësia e lirimit të fondeve iraniane të ngrira jashtë vendit.
Komanda Qendrore e SHBA-së ka bërë të ditur se dhjetëra anije që janë përpjekur të dalin nga portet iraniane janë ndaluar tashmë, si pjesë e një operacioni gjithnjë e më të zgjeruar kontrolli detar.
Goditje ndaj anijeve dhe rrjeteve ekonomike
Zyrtarë ushtarakë amerikanë kanë paralajmëruar se objektiv i operacioneve do të jenë çdo anije me flamur iranian, si dhe ato që dyshohet se transportojnë naftë ose armë në shërbim të Teheranit.
Gjithashtu, në fokus janë edhe kompanitë ndërmjetëse dhe rrjetet tregtare që operojnë në mënyrë të fshehtë për të anashkaluar sanksionet ndërkombëtare.
Sipas gjeneralit amerikan Dan Kejn, Shtetet e Bashkuara do të ndërhyjnë ndaj çdo anijeje që ka lidhje me Iranin, duke përfshirë edhe ato që kontribuojnë në financimin e regjimit përmes tregtisë së naftës.
Operacioni “Presioni Ekonomik i Tërbuar”
Faza e re e strategjisë amerikane, e cila përfshin edhe Komandën e Indo-Paqësorit, është pjesë e një fushate të gjerë të quajtur “Presioni Ekonomik i Tërbuar”. Sipas Shtëpisë së Bardhë, kombinimi i masave ekonomike dhe operacioneve detare synon të detyrojë Iranin të rikthehet në tryezën e marrëveshjes.
Rreziku i përshkallëzimit ushtarak
Situata po zhvillohet në një moment delikat, pasi një armëpushim i përkohshëm mes palëve pritet të përfundojë javën e ardhshme, ndërsa negociatat e fundit nuk kanë sjellë përparim të dukshëm.
Të dyja palët po përgatiten për skenarë të mundshëm përshkallëzimi. Irani disponon mijëra raketa me rreze të shkurtër dhe të mesme veprimi, ndërsa SHBA ka paralajmëruar se forcat e saj janë të gatshme të rifillojnë operacionet ushtarake nëse bisedimet dështojnë.
Zgjerim i sanksioneve ekonomike
Në të njëjtën kohë, Departamenti amerikan i Thesarit ka zgjeruar listën e sanksioneve ndaj anijeve, kompanive dhe individëve të përfshirë në tregtinë e naftës iraniane, duke synuar edhe rrjete biznesi të lidhura me figura të larta të regjimit në Teheran.
Uashingtoni ka paralajmëruar se do të ndjekë penalisht çdo subjekt që merr pjesë në blerjen apo shitjen e naftës së sanksionuar, duke e shtrënguar edhe më tej lakun ekonomik rreth Iranit.
Në thelb, raporti tregon një situatë që po shkon drejt një faze shumë më të rrezikshme përplasjesh në det të hapur dhe një përshkallëzimi të mundshëm jo vetëm ekonomik, por edhe ushtarak mes dy vendeve.
