Një nga armët më të avancuara të arsenalit amerikan, raketa Precision Strike Missile (PrSM), është përdorur për herë të parë në operacione luftarake kundër objektivave ushtarake iraniane. Sistemi i ri raketor i zhvilluar nga kompania Lockheed Martin konsiderohet si gjenerata e ardhshme e goditjeve precize me rreze të gjatë dhe synon të zëvendësojë sistemin e vjetër Army Tactical Missile System të ushtrisë amerikane.
Sipas zyrtarëve ushtarakë amerikanë, raketa PrSM u përdor gjatë ndërhyrjes së përbashkët të SHBA dhe Izraelit kundër objektivave iraniane, duke shënuar debutimin e saj real në fushën e betejës. Shefi i United States Central Command, Admirali Brad Cooper, deklaroi se sistemi i ri i jep ushtrisë amerikane “aftësi të pakrahasueshme për goditje të thella”.
Raketë me rreze të gjatë dhe saktësi të lartë
PrSM është një raketë tokë-tokë e aftë të godasë objektiva në distanca nga 60 deri në rreth 500 kilometra, shumë më larg se shumica e sistemeve konvencionale të artilerisë. Ajo drejtohet përmes një sistemi navigimi inercial të mbështetur nga GPS, gjë që i jep një saktësi shumë të lartë në goditje.
Raketat mund të lëshohen nga platformat e njohura të ushtrisë amerikane, si M142 HIMARS dhe M270 MLRS. Çdo raketë mban një kokë luftarake shpërthyese me fragmentim prej rreth 91 kilogramësh, e projektuar për të shkatërruar objektiva të fortifikuara ose struktura të mëdha ushtarake.
Me një gjatësi pak më pak se 4 metra dhe një peshë deri në 817 kilogramë, dizajni i ri i raketës i lejon lëshuesit të mbajnë dy raketa njëkohësisht, duke dyfishuar kapacitetin krahasuar me sistemet e mëparshme.
Zhvillimi dhe versionet e ardhshme
Programi PrSM nisi në vitin 2016 si pjesë e iniciativës amerikane për goditje precize me rreze të gjatë, ndërsa dërgesat e para për ushtrinë amerikane u bënë në gusht të vitit 2023.
Sistemi pritet të zhvillohet në disa versione të reja. Varianti aktual është modeli standard që përdoret nga SHBA dhe Australia, ndërsa versionet e ardhshme synojnë të rrisin ndjeshëm rrezen e veprimit.
Një variant i dytë pritet të ketë aftësi kundër anijeve me rreze deri në 1000 kilometra dhe planifikohet të hyjë në shërbim rreth vitit 2028. Versionet e tjera do të fokusohen në shkatërrimin e fortifikimeve të rënda, lëshimin e dronëve të specializuar dhe rritjen e mëtejshme të distancës së goditjes.
Pse futja e PrSM konsiderohet e rëndësishme
Zhvillimi dhe vendosja e raketave me rreze të tillë u bë e mundur pasi SHBA u tërhoq nga Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty në vitin 2019. Marrëveshja mes Uashingtonit dhe Moskës kishte vendosur kufizime për raketat tokësore me rreze mbi 500 kilometra.
Edhe pse PrSM nuk është projektuar për të mbajtur koka bërthamore, zhvillimi i një sistemi të ri raketor me rreze të gjatë konsiderohet nga ekspertët një ndryshim i rëndësishëm në balancën strategjike të armëve moderne.
Në praktikë, kjo armë i jep ushtrisë amerikane mundësinë për të goditur objektiva të largëta me saktësi të lartë dhe me kohë reagimi shumë të shpejtë, duke e bërë atë një nga sistemet më të rëndësishme të gjeneratës së re në arsenalin ushtarak amerikan.
