Një ndryshim i rëndësishëm në projektligjin “Për mbrojtjen e cilësisë së ajrit në mjedis” parashikon që qytetarët të kenë të drejtë të kërkojnë kompensim në rast se ndotja e ajrit u shkakton probleme shëndetësore.
Sipas Ministrisë së Mjedisit, për herë të parë parashikohet përgjegjësi ligjore për autoritetet që, me dashje apo nga pakujdesia, nuk zbatojnë rregullat për mbrojtjen e cilësisë së ajrit. Procedurat konkrete për kompensim do të përcaktohen me vendim të qeverisë.
Projektligji synon gjithashtu të adresojë mangësitë aktuale në monitorimin e ndotjes, duke përfshirë metoda më të sakta matjeje dhe masa më efektive në rastet kur tejkalohen normat e lejuara.
Ndryshimet e reja parashikojnë zgjerimin e rrjetit të monitorimit jo vetëm në zonat urbane, por edhe në ato rurale, duke rritur mbulimin gjeografik dhe listën e ndotësve që do të analizohen.
Aktualisht, monitorimi i ajrit është përqendruar kryesisht në Tiranë, ku matjet lidhen kryesisht me ndotjen nga trafiku. Edhe pse vendi disponon dhjetëra stacione monitorimi, vetëm një pjesë e vogël e tyre janë funksionale.
Të dhënat tregojnë se ajri në Tiranë shpesh tejkalon ndjeshëm normat e Organizata Botërore e Shëndetësisë, duke rritur rrezikun për sëmundje të frymëmarrjes dhe probleme të tjera shëndetësore.
Ekspertët theksojnë se përmirësimi i cilësisë së ajrit kërkon masa konkrete, si reduktimi i trafikut dhe shtimi i hapësirave të gjelbra, për të mbrojtur shëndetin e qytetarëve.
