Një studim i ri global hedh dritë mbi një realitet tronditës: rreth 40% e rasteve të reja të kancerit në botë mund të parandalohen. Hulumtimi, i publikuar në Nature Medicine në prag të Ditës Botërore të Kancerit, tregon se miliona diagnoza çdo vit lidhen drejtpërdrejt me faktorë që mund të kontrollohen.
Në qendër të alarmit është duhani, që rezulton faktori numër një i rrezikut në nivel global. Pas tij renditen infeksionet dhe konsumi i alkoolit — tre “armiq të heshtur” që së bashku ndikojnë në miliona raste.
Studimi analizoi 36 lloje kanceresh në 185 vende, duke u bazuar në të dhënat e vitit 2022. Nga 18.7 milionë raste të reja të regjistruara, rreth 7.1 milionë ishin të lidhura me shkaqe të parandalueshme. Kanceret e stomakut, mushkërive dhe qafës së mitrës përbënin pothuajse gjysmën e këtyre rasteve.
Shifrat që alarmojnë:
- 15% e rasteve të parandalueshme lidhen me pirjen e duhanit
- 10% me infeksione (si HPV)
- 3% me alkoolin
Tek gratë, rreth 30% e rasteve të reja konsiderohen të shmangshme, me infeksionet si shkaktarë të rëndësishëm. Në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, si Afrika Sub-Sahariane, barra e kancerit të parandalueshëm është edhe më e lartë, veçanërisht për kancerin e qafës së mitrës.
Nga ana tjetër, në Evropë dhe Amerikën e Veriut, duhani mbetet faktori dominues, sidomos tek burrat, ku lidhet me afro një të katërtën e rasteve të shmangshme.
Mesazhi i studiuesve është i drejtpërdrejtë: kanceri nuk është gjithmonë fat i keq. Ndryshimi i stilit të jetesës, vaksinimi kundër infeksioneve si HPV dhe reduktimi i duhanit e alkoolit mund të shpëtojnë miliona jetë.Ky studim pritet të ndikojë në politikat shëndetësore globale, duke zhvendosur fokusin nga trajtimi drejt parandalimit aktiv — sepse beteja kundër kancerit nis para diagnozës.
