Një debat i papritur është hapur mes Italisë dhe NATO-s, pasi qeveria italiane ka kundërshtuar publikisht deklaratat e Sekretarit të Përgjithshëm të Aleancës, Mark Rutte, lidhur me përdorimin e bazave ushtarake amerikane në territorin italian gjatë operacioneve ushtarake të Shteteve të Bashkuara kundër Iranit.
Gjatë një deklarate të bërë në prag të takimit me Presidentin amerikan Donald Trump, Rutte theksoi rolin strategjik të Evropës në mbështetjen e operacioneve amerikane, duke e cilësuar kontinentin si një platformë të rëndësishme për projeksionin e fuqisë ushtarake të SHBA-së.
Sipas tij, qindra avionë amerikanë janë ngritur nga bazat ushtarake në Itali për të mbështetur operacionin e koduar “Epic Fury”, duke e paraqitur këtë si një shembull të qartë të bashkëpunimit ushtarak mes aleatëve të NATO-s.
Megjithatë, reagimi i autoriteteve italiane ishte i menjëhershëm. Ministria italiane e Mbrojtjes hodhi poshtë deklaratat e kreut të NATO-s, duke i cilësuar ato si të pasakta dhe mashtruese. Në reagimin zyrtar thuhet se deklaratat e Rutte krijojnë një perceptim të gabuar mbi natyrën e fluturimeve të kryera nga bazat amerikane në Itali dhe mbi autorizimet e dhëna nga autoritetet italiane.
Sipas Romës zyrtare, duhet bërë një dallim i qartë mes fluturimeve logjistike, operacioneve të mbështetjes dhe përdorimit të drejtpërdrejtë të bazave për misione luftarake. Autoritetet italiane theksojnë se çdo aktivitet ushtarak në territorin e vendit rregullohet nga marrëveshje specifike dhe procedura të përcaktuara qartë.
Polemika vjen në një moment të ndjeshëm për NATO-n dhe aleatët perëndimorë, teksa tensionet në Lindjen e Mesme mbeten të larta dhe administrata amerikane vijon të kërkojë mbështetje më të madhe nga partnerët e saj.
Deklaratat e Mark Rutte u interpretuan nga shumë analistë si një përpjekje për të theksuar kontributin e vendeve evropiane në operacionet amerikane, por reagimi i Italisë tregon se çështja e përdorimit të bazave ushtarake mbetet një temë shumë e ndjeshme në politikën italiane.
Përplasja publike mes Romës dhe Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s ka rikthyer në vëmendje debatet mbi rolin e vendeve evropiane në operacionet ushtarake ndërkombëtare dhe kufijtë e angazhimit të tyre në konfliktet jashtë territorit të Aleancës Atlantike.
