Tensionet mes dy superfuqive janë rikthyer në qendër të skenës botërore, pasi Presidenti kinez Xi Jinping i ka dërguar një paralajmërim të drejtpërdrejtë Shteteve të Bashkuara lidhur me furnizimin me armë për Tajvanin, duke e cilësuar ishullin si “çështjen më të rëndësishme dhe më të ndjeshme” në marrëdhëniet mes Pekinit dhe Uashingtonit.
Gjatë një telefonate me Presidentin amerikan Donald Trump, Xi theksoi se SHBA-të duhet të tregojnë “kujdes dhe maturi ekstreme” në shitjen e armëve për Tajvanin, ndërsa nënvizoi se Kina i kushton rëndësi të madhe marrëdhënies me SHBA-në dhe shpreson në menaxhimin e mosmarrëveshjeve përmes dialogut.
Trump, nga ana tjetër, e përshkroi bisedën si “shumë të mirë dhe të plotë”, duke shtuar se marrëdhënia e tij personale me Xi është “jashtëzakonisht e mirë”. Ai njoftoi gjithashtu se do të vizitojë Kinën në prill, ndërsa Pekini po shqyrton një blerje masive prej 20 milionë tonësh sojë amerikane, një sinjal për zbutje në frontin tregtar.
Tajvani – “vija e kuqe” e Kinës
Xi përsëriti se Tajvani është territor i Kinës, duke theksuar se Pekini duhet të mbrojë sovranitetin dhe integritetin territorial. Kina prej kohësh ka paralajmëruar se nuk e përjashton përdorimin e forcës për “ribashkimin” me ishullin vetëqeverisës.
Paralajmërimi vjen pas një shitjeje të madhe armësh nga SHBA për Tajvanin, me vlerë rreth 11 miliardë dollarë, që përfshin sisteme të avancuara raketore dhe artileri vetëlëvizëse — një lëvizje që Pekini e ka cilësuar si hap drejt një situate të rrezikshme dhe të dhunshme në Ngushticën e Tajvanit.
Diplomaci dhe rivalitet global
Telefonata ndodhi në një moment kur Kina po pret një sërë liderësh perëndimorë dhe po përpiqet të stabilizojë marrëdhëniet me ekonomitë e mëdha, ndërsa SHBA dhe Kina mbeten në rivalitet të fortë për ndikim global.
Përveç Tajvanit, dy liderët diskutuan edhe:
– Luftën në Ukrainë
– Situatën në Iran
– Tregtinë energjetike
– Luftën kundër trafikut të fentanilit
Mesazhi i Xi ishte i qartë: Kina ka shqetësimet e saj po aq sa SHBA, dhe çështja e Tajvanit mbetet pika ku balanca mes diplomacisë dhe përplasjes mund të lëkundet rrezikshëm.
