Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, njoftoi mbrëmjen e së dielës arritjen e një marrëveshjeje paqeje me Iranin, duke e cilësuar atë si një hap historik që i jep fund muajve të tensioneve dhe përplasjeve në rajon.
Lajmi u bë publik fillimisht nga kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, vendi i të cilit ka luajtur një rol të rëndësishëm ndërmjetësues në negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit. Në një mesazh të publikuar në rrjetet sociale, Sharif deklaroi se palët kanë arritur dakordësi për t’i dhënë fund konfliktit dhe për të nisur një fazë të re marrëdhëniesh.
“Sot kemi kënaqësinë të njoftojmë se është arritur marrëveshja e paqes mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Republikës Islamike të Iranit”, shkroi ai.
Sipas kreut të qeverisë pakistaneze, marrëveshja parashikon ndërprerjen e menjëhershme dhe të përhershme të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë edhe Libanin. Ai shtoi se ceremonia zyrtare e nënshkrimit pritet të zhvillohet më 19 qershor në Zvicër.
Vetëm pak minuta pas deklaratës së Sharifit, presidenti Trump konfirmoi lajmin përmes platformës së tij “Truth Social”, ku përdori një mesazh simbolik lidhur me tregjet energjetike dhe hapjen e rrugëve detare.
“Marrëveshja me Republikën Islamike të Iranit tani është përfunduar. Urime të gjithëve. Autorizoj hapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit dhe heqjen e menjëhershme të bllokadës detare amerikane. Anije të botës, ndizni motorët. Le të rrjedhë nafta”, shkroi Trump.
Një nga elementët më të rëndësishëm të marrëveshjes konsiderohet rihapja e plotë e Ngushticës së Hormuzit, një korridor strategjik për transportin global të naftës dhe gazit, përmes të cilit kalon një pjesë e konsiderueshme e furnizimit energjetik botëror.
Megjithatë, pavarësisht deklaratave optimiste nga Uashingtoni dhe Islamabadi, autoritetet iraniane nuk kanë dalë ende me një konfirmim zyrtar përfundimtar. Mediat shtetërore iraniane raportuan më herët se Teherani vazhdonte të shqyrtonte kushtet e marrëveshjes, ndërsa kryenegociatori iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, kishte shprehur rezerva mbi gatishmërinë e SHBA-së për të respektuar angazhimet e marra.
Negociatat janë zhvilluar me ndërmjetësimin e Pakistanit dhe mbështetjen diplomatike të Katarit, i cili ka luajtur rol aktiv në afrimin e qëndrimeve mes palëve. Një delegacion i Katarit mbërriti gjatë fundjavës në Teheran për konsultime të nivelit të lartë lidhur me fazën finale të bisedimeve.
Marrëveshja përfshin gjithashtu angazhime të lidhura me programin bërthamor iranian. Sipas Trumpit, objektivi kryesor është krijimi i një mekanizmi që do të pengojë prodhimin e armëve bërthamore dhe do të garantojë stabilitet afatgjatë në rajon.
Presidenti amerikan deklaroi se kjo marrëveshje mund të shërbejë si një “mur mbrojtës kundër armëve bërthamore”, ndërsa paralajmëroi se Uashingtoni ka ende opsione të tjera në dispozicion nëse procesi dështon, megjithëse shprehu shpresën se ato nuk do të jenë kurrë të nevojshme.
Nëse marrëveshja konfirmohet dhe zbatohet plotësisht, ajo pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë rajonale, tregjet ndërkombëtare të energjisë dhe marrëdhëniet mes dy vendeve që prej dekadash kanë qenë në konflikt të hapur diplomatik dhe ushtarak.
